यस वर्षको नोबेल शान्ति पुरस्कार भेनेजेएलाकी मचाडोलाई प्रदान, ट्रम्प हेरेको हेर्यै !

एजेन्सी – भेनेजुएलाकी विपक्षी कार्यकर्ता मारिया कोरिना मचाडोले शुक्रबार प्रतिष्ठित नोबेल शान्ति पुरस्कार जितेकी छिन् ।

नर्वेजियन नोबेल समितिका अध्यक्ष जोर्गन वाटने फ्राइड्नेसले मचाडोलाई ‘गहिरो रूपमा विभाजित राजनीतिक विपक्षमा साझा आधार फेला पार्ने एकीकृत र साहसी नेतृत्वको प्रतीक’ भएको भन्दै सम्मानित गरे ।

उनले भने, “गत वर्ष मिस मचाडोलाई लुकेर बस्न बाध्य पारियो । उहाँको जीवन विरुद्ध गम्भीर खतराहरूका बावजुद, उहाँले देशमा रही लाखौँलाई प्रेरित गर्नुभएको छ । अधिनायकवादीहरूले सत्ता कब्जा गर्दा उठ्ने र प्रतिरोध गर्ने स्वतन्त्रताका साहसी रक्षकहरूलाई चिन्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।”

भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मदुरोको सरकारले गत वर्षको राष्ट्रपति चुनाव अघि मचाडोलाई अयोग्य ठहर गर्दै उनको चुनावी उम्मेदवारीलाई रोकेको थियो । उनलाई विस्थापित गरी एडमुन्डो गोन्जालेजलाई उम्मेदवार बनाइएको थियो । यसअघिका निर्वाचनमा व्यापक दमन, मानव अधिकार उल्लङ्घन र गिरफ्तारी जस्ता चुनौतीहरू देखिएका थिए ।

निर्वाचन परिषद्ले गोन्जालेजलाई विजेता घोषणा गरेपछि देशभर विरोध प्रदर्शन भड्कियो । प्रदर्शनमा २० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो ।

नोबेल समितिले प्रायः शान्तिको स्थायित्व, अन्तर्राष्ट्रिय भ्रातृत्व प्रवर्द्धन र सम्बन्धित संस्थाहरूको शान्त कार्यलाई सम्मान गर्दै पुरस्कार प्रदान गर्दछ ।

गत वर्षको पुरस्कार जापानी आणविक विस्फोटबाट बचेका निहोन हिडान्क्योलाई दिइएको थियो । उक्त संस्थाले आणविक हतियारको प्रयोगको वरिपरि रोक कायम राख्न दशकौँसम्म काम गरेको छ ।

शान्ति पुरस्कार नर्वेको ओस्लोमा वार्षिक रूपमा प्रदान गरिन्छ । यसैबीच, स्विडेनको स्टकहोममा यस हप्ता चिकित्साशास्त्र, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र र साहित्यका पुरस्कारहरू वितरण भइसकेका छन् भने अर्थशास्त्रको पुरस्कार विजेताको घोषणा सोमबार हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

को हुन् मारिया कोरिना मचाडो ?

मचाडो भेनेजुएलाकी एक राजनीतिज्ञ र औद्योगिक इन्जिनियर हुन्, जो हाल भेनेजुएलामा विपक्षी नेतृका रूपमा परिचित छिन्। प्रजातन्त्र आन्दोलनकी नेतृ र विपक्षी एकताकी सूत्रधार ५८ वर्षीय उनी भेन्टे भेनेजुएला नामक राजनीतिक दलकी राष्ट्रिय संयोजक समेत हुन् ।

भेनेजुयलाका निरंकुश राष्ट्रपति निकोलस मदुराविरुद्ध निरन्तर संघर्ष गर्दै लोकतन्त्र स्थापनामा सक्रिय उनी मतदान अनुगमन समूह सुमाटेकी संस्थापक समेत हुन् ।

२०२४ को राष्ट्रपति चुनावमा विपक्षी उम्मेदवार मानिएकी माचाडोलाई सरकारले उम्मेदवारीमा रोक लगाएको थियो । मादुरो सरकारबाट राजनीतिक उत्पीडनको सामना गरेकी उनीलाई देश छाड्न प्रतिबन्ध लगाइएको र सार्वजनिक पद धारण गर्नबाट राजनीतिक रूपमा अयोग्य घोषित गरिएको थियो।

त्यसयता उनी भेनेजुएलामै बसेर लोकतन्त्रका लागि लड्दै आइरहेकी छन् ।