काठमाडौं । तुलसी र भगवान् विष्णुको विशेष पूजा आराधना गर्दै आज हरिबोधिनी एकादशी पर्व मनाइँदैछ । धार्मिक आस्था र परम्परासँग जोडिएको यस पर्वका अवसरमा काठमाडौं उपत्यकासहित देशभरका विष्णु मन्दिरमा बिहानैदेखि भक्तजनको भीड लागेको छ ।
वर्षभरका २४ एकादशीमध्ये विशेष महत्व बोकेको हरिबोधिनी एकादशीलाई ठूलो एकादशीका रूपमा पनि चिनिन्छ । आषाढ शुक्ल एकादशी अर्थात् हरिशयनी एकादशीका दिन क्षीरसागरमा शयन गरेका भगवान् विष्णु आज जागा हुने धार्मिक विश्वास छ । यही मान्यताअनुसार चार महिनादेखि रोकिएका विवाह, व्रतबन्धलगायतका मांगलिक कार्यसमेत आजदेखि सुरु हुने परम्परा छ ।
यस दिन तुलसीको मठलाई सिँगारेर भगवान् दामोदर अर्थात् विष्णुसँग विवाह गराउने धार्मिक विधि गरिन्छ । व्रतालुहरूले सखरखण्ड, पिँडालु र वनतरुललगायतका फलाहार गरी व्रत बस्ने चलन छ । हरिबोधिनी एकादशीमा व्रत र पूजा गरे पाप नाश भई पुण्य प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ ।
काठमाडौं उपत्यकाका चार नारायण मन्दिर—चाँगुनारायण, शेषनारायण, इचंगुनारायण र विशंखुनारायणमा आज विशेष पूजा गरिन्छ । चार नारायणको दर्शन गर्न नसक्ने भक्तजनले बूढानीलकण्ठस्थित नारायणस्थानको दर्शन गर्दा पनि उत्तिकै धार्मिक फल प्राप्त हुने जनविश्वास छ ।
यसै अवसरमा बूढानीलकण्ठमा आजदेखि कार्तिक शुक्ल पूर्णिमासम्म विशेष मेला आयोजना हुँदैछ । भगवान् विष्णुको शयन मुद्रामा रहेको प्रसिद्ध मूर्तिको दर्शन गर्न बिहानैदेखि भक्तजनको आगमन बढेको छ । हरि र हर अर्थात् विष्णु र शिव दुवैको स्वरूप अंकित दुर्लभ शिलाका रूपमा परिचित बूढानीलकण्ठ मन्दिर धार्मिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले समेत महत्वपूर्ण मानिन्छ ।
हरिबोधिनी एकादशीसँगै चार महिनादेखि चल्दै आएको तुलसीको विशेष पूजाआराधना पनि समापनतर्फ अघि बढ्ने धार्मिक परम्परा छ । पर्वका अवसरमा देशभरका विष्णु मन्दिरमा दिनभर नै भक्तजनको चहलपहल रहने अपेक्षा गरिएको छ ।


























