काठमाडौं – नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रमा अत्याधुनिक प्रविधि र गुणस्तरीय सेवा प्रदान गर्दै आएको हाम्स हस्पिटल (HAMS Hospital) ले क्यान्सर उपचारमा एक ऐतिहासिक फड्को मारेको छ।
ADVERTISEMENT
हस्पिटलले आफ्नो अंकोलोजी (Arbuda Rog) विभागमा विश्वकै पछिल्लो र अत्यन्तै प्रभावशाली मानिने CAR-T (Chimeric Antigen Receptor) सेल थेरापी भित्र्याएको घोषणा गरेको छ। क्यान्सर उपचारको क्षेत्रमा यसलाई एक ‘क्रान्तिकारी मोड’ मानिएको छ, जसले जटिल अवस्थाका क्यान्सर बिरामीहरूका लागि आशाको नयाँ किरण प्रदान गरेको छ।
के हो त CAR-T सेल थेरापी?
ADVERTISEMENT
CAR-T सेल थेरापी एक प्रकारको इम्युनोथेरापी (Immunotherapy) हो, जसलाई ‘लिभिङ ड्रग’ (Living Drug) पनि भनिन्छ। यस पद्धतिमा बिरामीको शरीरबाट रगत निकालिन्छ र त्यसबाट ‘T-Cells’ (प्रतिरक्षा प्रणालीका मुख्य कोषिका) लाई अलग गरिन्छ।
यी कोषिकाहरूलाई अत्याधुनिक प्रयोगशालामा आनुवंशिक रूपमा परिमार्जन (Genetic Engineering) गरिन्छ ताकि तिनीहरूले क्यान्सर कोषिकाहरूलाई पहिचान गरी नष्ट गर्न सकून्। यसरी ‘सुपरचार्ज’ गरिएका कोषिकाहरूलाई पुनः बिरामीको शरीरमा प्रवेश गराइन्छ, जसले क्यान्सर विरुद्ध प्राकृतिक रूपमा लड्ने शक्ति प्रदान गर्दछ।
हाम्स हस्पिटलमा उपलब्ध यस सेवाका मुख्य विशेषताहरू:
१. व्यक्तिगत उपचार (Personalized Care): यो कुनै सामान्य औषधि नभई प्रत्येक बिरामीको आफ्नै प्रतिरक्षा प्रणाली प्रयोग गरी तयार पारिने व्यक्तिगत उपचार पद्धति हो।
२. जटिल क्यान्सरमा प्रभावकारी: विशेषगरी रगतको क्यान्सर (Leukemia र Lymphoma) भएका बिरामीहरू, जसमा अन्य उपचार पद्धति (किमोथेरापी वा रेडियोथेरापी) सफल हुन सकेको छैन, उनीहरूका लागि यो पद्धति अत्यन्तै प्रभावकारी मानिन्छ।
३. अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डको पूर्वाधार: हाम्सले यो सेवाका लागि आवश्यक उच्चस्तरीय प्रयोगशाला र विशिष्ट ‘बीएमटी’ (BMT) युनिटको व्यवस्था गरेको छ।
४. दक्ष र अनुभवी टोली: यो जटिल प्रक्रियालाई सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न हाम्ससँग अनुभवी हेमेटो-अंकोलोजिस्ट, इम्युनोलोजिस्ट र विशेष तालिम प्राप्त नर्सिङ स्टाफहरूको टोली रहेको छ।
नेपाली स्वास्थ्य क्षेत्रमा यसको महत्व
नेपालमा क्यान्सरका बिरामीहरूको संख्या बढ्दो छ र धेरै बिरामीहरू यस्ता उन्नत उपचारका लागि विदेश जान बाध्य छन्। हाम्स हस्पिटलले यो सेवा स्वदेशमै उपलब्ध गराएसँगै अब नेपालीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको क्यान्सर उपचार सस्तो र सुलभ रूपमा आफ्नै देशमा पाउनेछन्। हाम्स हस्पिटलका अनुसार, “हाम्रो मुख्य उद्देश्य भनेको नेपाली जनतालाई विश्वस्तरीय स्वास्थ्य सेवा नेपालमै उपलब्ध गराउनु हो। CAR-T सेल थेरापीको सुरुवात हुनु नेपालको चिकित्सा इतिहासमा एक महत्वपूर्ण उपलब्धि हो।”
निष्कर्ष
क्यान्सर विरुद्धको लडाइँमा विज्ञानले प्राप्त गरेको यो ठूलो सफलता अब हाम्स हस्पिटलमार्फत नेपाली बिरामीहरूका लागि उपलब्ध भएको छ। यसले क्यान्सर उपचारलाई केवल नियन्त्रणमा मात्र सीमित नराखी पूर्ण निको पार्ने दिशामा एक नयाँ मार्ग प्रशस्त गरेको छ। थप जानकारीका लागि हाम्स हस्पिटलको अंकोलोजी विभागमा सम्पर्क गर्न सकिनेछ।
